षट्तिला एकादशी

माघ कृष्ण पक्षको दिन मनाइने षट्तिला एकादशीलाइ तिला एकादशी, कृष्ण एकादशी आदी भनिन्छ । हिन्दु सनातन सम्प्रादयमा षट्तिला एकादशीलाइ धार्मिक र आध्यात्मिक हिसाबले अत्यन्त महत्वपूर्ण मानिन्छ ।

षट्तिला एकादशीको दिन तिल मिलाएको जलले नुहाउने, तिलको लेप वा तेल लगाउने, तिल होम गर्ने, तिलको डाँठ बालेर आगो ताप्ने, तिल मिलाएको जलले तर्पण दिने, तिलको लड्डु खाने, तिल दान गर्ने आदी गरिन्छ । यसरी तिलबाट ६ वटा कार्य गर्ने भएकाले यस एकादशीको नाम षट्तिला एकादशी भएको हो ।

पौराणिक कथन अनुसार सर्वप्रथम एक विधवा ब्राम्हाणीले महिना दिन सम्म व्रत बसेर भगवान् बिष्णुको आरधना गरिन् ।

भगवान् बिष्णुको आरधना गरेपछि ती नारीको शरीर मन पबित्र भयो । भगवान् बिष्णुले उनको घर पुगेर भिक्षाको याचना गरे र ती नारीले भगवान् बिष्णुको हातमा एउटा माटोको डल्लो दिइन् । त्यसको केही समय पछि नारीको देहान्त भयो ।

देहान्त भएछि उनको बास बैकुण्ठमा भयो । त्यसकारण षट्तिला एकादशीको व्रत बसेमा अञ्जानमा भएका पाप कर्महरुलाई नास गरी पुण्य प्राप्त हुने र बैकुण्ठमा बास हुने धार्मिक आस्था राखी ब्रत बस्न थालेको हो । षट्तिला एकादशीको ब्रत लिने ब्रतालुहरुले नुन, तेल र अन्न नखाइ शुद्ध भएर ब्रत बसी बिष्णुको आरधना गर्दछन् ।