काठमाडौं । आज देशभर हनुमान जन्मजयन्ती मनाइँदै छ । हरेक वर्ष चैत्र शुक्ल पूर्णिमाका दिन पर्ने यस पर्वमा हनुमान प्रति विशेष पूजाआराधना गर्ने परम्परा रहेको छ ।
आजको दिन हनुमानको पुजाआराधना गरेमा बल, बुद्धि र विद्या प्राप्त हुने तथा दुःख सङ्कटबाट मुक्ति मिल्ने विश्वास छ । यस अवसरमा राजधानीसहित देशभरका हनुमान मन्दिरहरूमा भक्तजनको भीड लाग्छ ।
विशेषगरी हनुमानढोका दरबार परिसरमा रहेको हनुमान मूर्ति, पशुपतिनाथ मन्दिर क्षेत्रभित्रको हनुमान मन्दिर तथा गोकर्णेश्वर नगरपालिकास्थित पञ्चमुखी हनुमानमा विशेष पूजाआराधना गरिन्छ ।
हनुमानढोका दरबारको नासलचोक नजिकै रहेको पञ्चमुखी हनुमान मन्दिरमा भने परम्पराअनुसार पुजारीले मात्र पूजा गर्ने चलन छ ।
यस अवसरमा आज बिहानैदेखि श्रद्धालुहरूले पवित्र नदीहरूमा स्नान गरी व्रत बस्ने, पूजा गर्दछन् । पर्वले धार्मिक आस्था मात्र नभई सामाजिक सद्भाव र एकताको सन्देशसमेत फैलाउने विश्वास गरिन्छ ।
काठमाडौं । चैत्र शुक्ल नवमीका दिन मनाइने रामनवमी पर्व आज देशभर श्रद्धा र भक्तिपूर्वक भगवान् श्री रामचन्द्रको पूजा आराधना गरी मनाइँदैछ । यस पर्वको अवसरमा सरकारले आज देशैभर सार्वजनिक बिदा दिएको छ ।
धार्मिक मान्यताअनुसार त्रेता युगमा श्री रामचन्द्रको जन्म अयोध्याका राजा दशरथ र महारानी कौसल्याको सुपुत्रका रूपमा चैत्र शुक्ल नवमीकै दिन भएको थियो । उनलाई विष्णुको सातौँ अवतार मानिन्छ ।
पुनर्वसु नक्षत्रमा जन्मिएका रामचन्द्रको कुण्डलीमा चन्द्रमासँग वृहस्पति रहेको कर्कट लग्नको योग परेको उल्लेख छ भने सूर्य, मङ्गल, गुरु, शुक्र र शनि एकैसाथ रहेको दुर्लभ योग पनि परेको विश्वास गरिन्छ ।
वासन्तीय नवरात्रको नवमीका दिन जन्मिएका रामले राक्षसी प्रवृत्तिको अन्त्य गर्दै आदर्श ‘रामराज्य’ स्थापना गरेका थिए । रामनवमी पर्वले मर्यादित, अनुशासित र उत्तरदायी शासनको आदर्श प्रस्तुत गर्ने विश्वास छ ।
धार्मिक ग्रन्थअनुसार चैत्र अष्टमीमा अष्ट मातृकाको पूजा गरी नवमीका दिन रामचन्द्रको पूजा, जप, पाठ र ध्यान गर्नाले मनोकामना पूरा हुने विश्वास छ । ‘व्रतार्क’ तथा अगस्त्य संहितामा यस दिन व्रत उपवास बस्दा पाप नाश भई वैकुण्ठ प्राप्त हुने उल्लेख गरिएको छ ।
यस अवसरमा जनकपुर स्थित रामजानकी मन्दिर तथा भारतको अयोध्यामा विशेष मेला लाग्ने गर्दछ । हजारौँ श्रद्धालु भक्तजनको घुइँचो लाग्ने यी स्थानमा रामलीला प्रदर्शन, भजनकीर्तन तथा पूजा आराधना गरिन्छ ।
रामनवमीका दिन पवित्र नदी, ताल तथा कुण्डहरूमा स्नान गरी रामगीता, अध्यात्म, वाल्मीकीय, तुलसीकृत तथा भानुभक्तीय रामायण वाचन गर्ने परम्परा रहिआएको छ ।
असत्यमाथि सत्यको विजय तथा मर्यादा पुरुषोत्तम रामको स्मरणमा मनाइने यस पर्वले मानव समाजलाई सत्य, धर्म र कर्तव्यनिष्ठताको मार्गमा अग्रसर गराउने सन्देश दिने विश्वास गरिन्छ ।
काठमाडौँ । आज चैत शुक्ल प्रतिपदाका दिनदेखि चैते दसैँको नवरात्र विधिवत् सुरु भएको छ । देशभरका शक्तिपीठ र घर–घरमा घटस्थापना गरी नवदुर्गाको पूजा आराधना गर्न सुरु गरिएको छ ।
नेपाल पञ्चाङग निर्णयक विकास समितिका अनुसार आज बिहान ७ः ५१ बजे उत्तर फर्केर घटस्थापना गर्नका लागि उत्तम साइत रहेको छ । शास्त्रअनुसार वर्षमा चार वटा नवरात्र पर्ने भए पनि चैत को र आसोजको दसैँलाई विशेष महत्वका साथ मनाइन्छ ।
आदेखि हनुमानढोका दरबार लगाएत देशभरका देवी मन्दिरमा भक्तजनहरुको भिड लागेको छ ।
ताप्लेजुङ । पाथीभरा (मुक्कुमलुङ)मा फागुन महिनामा रु ३१ लाखभन्दा बढी भेटी सङकलन भएको छ । भक्तजनले चढाएको भेटीबाट उक्त रकम सङ्कलन भएको हो ।
पाथीभरा क्षेत्र विकास समितिले सार्वजनिक गरेको विवरणअनुसार फागुनमा भक्तजनले पाथीभरामा रु ३१ लाख १० हजार भेटी चढाएका छन् । समितिका कार्यकारी निर्देशक प्रजिन हाङबाङका अनुसार तीर्थयात्रीले मन्दिरमा चढाएको भेटी रकम समितिका कर्मचारीले नेपाल प्रहरीको रोहबरमा सङ्कलन गर्ने गरेका छन् । सङ्कलित भेटीलाई सुरक्षित रूपमा पोकामा लाहाछाप लगाई मन्दिर परिसरबाट फेदीसम्म ल्याइन्छ ।
फेदीमा करिब एक सातासम्म सङ्कलन भएको भेटीलाई त्यसपछि सदरमुकाम फुङ्लिङस्थित समितिको कार्यालयमा ल्याइन्छ । कार्यालयमा दैनिक रूपमा प्रहरी तथा सिसीटिभीको निगरानीमा भेटी गणना गरी बैंकमा जम्मा गर्ने व्यवस्था गरिएको समितिले जनाएको छ ।
सार्वजनिक गरिएको तथ्याङ्कअनुसार फागुनमा १८ हजार ६५२ जना भक्तजन दर्शनका लागि पाथीभरा मन्दिर पुगेका छन् । प्रसिद्ध धार्मिक तथा पर्यटकीय गन्तव्यका रूपमा रहेको पाथीभरामा वर्षभरि देश तथा विदेशबाट हजारौँ भक्तजन दर्शनका लागि आउने गरेका छन् ।
काठमाडौं । शेर्पा समुदायले आज विभिन्न कार्यक्रम गरी ग्याल्पो ल्होसार पर्व मनाउँदै छन् । ल्हो अर्थात् वर्ष अनि छार अर्थात नयाँ भनिन्छन् । शेर्पा समुदायले यसलाई नयाँ वर्षका रुपमा मनाउँने गर्दछन् ।
पर्वको अवसरमा शेर्पा समुदायमा आफ्नो गाउँघर, टोलमा रहेका बाटोघाटो तथा पानीका मूलहरूको सरसरफाइ गर्ने, नौ प्रकारको अन्न मिसाइएको परिकार गुथुक र खाप्से खाने तथा आपसमा शुभकामना आदानप्रदान गर्दै नयाँ वर्षको स्वागत गर्ने परम्परा रहेको छ । पारिवारिक एवं सामाजिक मेलमिलाप अभिवृद्धि गर्ने अवसरका रूपमा यस पर्वलाई लिइन्छ ।
नेपालको हिमाली क्षेत्रमा बसोबास गर्ने शेर्पा समुदायलगायत महायान बौद्ध परम्परामा चन्द्रमास गणना गरी फागुन शुक्लपक्ष प्रतिपदा तिथिका दिन नयाँ वर्ष सुरु हुने विश्वाससहित ग्याल्पो ल्होसार मनाइन्छ । स्याब्रु नृत्य, तुङ्गना (डम्याङ) को मधुर धुन र सामूहिक उल्लासले ग्याल्पो ल्होसारलाई अझ अर्थपूर्ण बनाउँछ ।
नयाँ वर्षका रुपमा मनाइने यो पर्वले नयाँ आशा, उमङ्ग र उल्लास बोकेर समाजमा आपसी प्रेम, भाइचारा, सद्भाव र एकताको भावना अझ सबल बनाउन सहयोग पुग्ने पनि विश्वास छ । यस अवसरमा सरकारले आज सार्वजनिक बिदा समेत दिएको छ ।
काठमाडौँ । पाशुपत क्षेत्रस्थित नेपाल वेदविद्याश्रम परिसरमा आगामी माघ २३ गतेदेखि फागुन ४ गतेसम्म (फेब्रुअरी ६ देखि १६ सम्म) ‘विश्वमेध श्रीविद्या ललितामहात्रिपुरसुन्दरी कोटि अर्चना महायज्ञ’ दिव्य महोत्सव आयोजना हुने भएको छ ।
नेपाल राष्ट्रको शान्ति, समृद्धि र जनकल्याणको सङ्कल्पसहित श्रीविद्याका परम उपासक श्रीविद्यादेशिक प्रवर परमपूज्य गुरुदेव महेश चैतन्य ब्रह्मचारी महाराजज्यूको सान्निध्य एवं निर्देशनमा यो ऐतिहासिक अनुष्ठान सम्पन्न हुन लागेको हो ।
नेपालको यज्ञिय इतिहासमा नै प्रथम पटक हुन लागेको यस प्रकारको विशिष्ट यज्ञमा कोटि अर्चनाका साथै महागणपति, सूर्य, नारायण, दक्षिणमूर्ति, मातङ्गी, वाराही र कुमारीका लक्षार्चन अनुष्ठानहरू समेत एकैसाथ सञ्चालन गरिनेछन् । महायज्ञ केवल कर्मकाण्ड मात्र नभई एक वैज्ञानिक प्रक्रिया भएको गुरुदेव महेश चैतन्यले बताए ।
उनले भने ‘प्राचीन कालमा ऋषि वशिष्ठ र दत्तात्रेयले गर्ने गरेको र पछिल्लो समय लोप हुन लागेको यो विद्याको पुनर्जागरणले नेपालको वायुमण्डलमा सकारात्मक ऊर्जा सञ्चार गर्ने छ ।’
११ दिनसम्म चल्ने यस कठिन साधनाले देशमा व्याप्त भ्रष्टाचार र बेथिति अन्त्य गर्न शासकहरूमा इमानदारी र सेवाभाव जागृत गराउन मद्दत गर्नेछ । तन्त्र विद्या (आगम) को प्राचीन केन्द्र पशुपति क्षेत्रमा हुने यस यज्ञले शिक्षा र स्वास्थ्यको क्षेत्रमा देखिएका समस्या समाधान गरी युवा पलायन रोक्न र देशलाई समर्थ बनाउन आध्यात्मिक बल प्रदान गर्ने पनि गुरु चैतन्यको भनाई छ ।
अनुष्ठानमा करिब १५१ जना दीक्षित साधकहरू सहभागी हुनेछन् । जसमा ११० जना ब्राह्मण बटुक र विद्वान्हरूले दैनिक १४–१५ घण्टासम्म साधना गर्नेछन् । व्यापारिक लेनदेन र यजमान प्रथाभन्दा टाढा रहेर सबै साधकहरू समान फलका भागीदार हुने बताइएको छ ।
यज्ञमा प्रतिष्ठित श्रीयन्त्रमा ललितासहस्रनामद्वारा कोटि अर्चना, सप्तशती चण्डी पाठ, शिवोपासना र सुवासिनी पूजा जस्ता गतिविधि हुनेछन् । भगवान राम, कृष्णदेखि विभिन्न देवताहरूले समेत उपासना गरेको यो ब्रह्माण्ड शक्ति तत्वको आराधनाले नेपालको सर्वाङ्गीण विकासमा टेवा पुर्याउन देवभूमिका रूपमा रहेको यस राष्ट्रको गौरवलाई पुनः जागृत गराउने विश्वासका साथ सम्पूर्ण श्रीविद्या प्रेमीहरूलाई महोत्सवमा सहभागी हुन आह्वान पनि गरिएको छ ।
श्री विद्या के हो ?
यो ब्रह्माण्ड चलाउने शक्ति तत्वको आराधना हो । यसको साधना स्वयं शिव, विष्णु, ब्रह्मा, इन्द्र, मनु र कुबेर जस्ता देवताहरूले गर्छन् । भगवान राम र कृष्णले पनि यो विद्याको उपासना गरेका थिए । यो साधना अत्यन्त कठिन (दैनिक १४–१५ घण्टा) लाग्छ छ । आजभोलि मानिसहरू मनोरञ्जनका लागि कथा प्रवचनमा झुम्मिन्छन्, तर वास्तविक साधना र ब्रह्मचर्यको पालन गर्न गाह्रो मान्छन् ।
धर्मले मानिसलाई इमानदार बनाउँछ र दुःखीको सेवा गर्न सिकाउँछ । यदि जनतामा यो भावना जागृत भयो भने सत्ता आफैँ सुध्रिन्छ । नेपालको कुनै पूर्वजन्मको पुण्यले गर्दा नै आज यो दुर्लभ कार्यक्रम यहाँ हुन गइरहेको हो । यो देवभूमि हो (पाणिनि र भरत राजाको भूमि), यसलाई साधनाद्वारा जागृत गराउनु पर्छ । यसबाट देशको कल्याण निश्चित छ ।
ताप्लेजुङ : राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका वरिष्ठ नेता बालेन शाहले ताप्लेजुङस्थित प्रसिद्ध शक्तिपीठ पाथीभरा मन्दिरको दर्शन गरेका छन्। पूर्वी नेपाल केन्द्रित चुनावी अभियानका क्रममा उनले आज बिहान पाथीभरा माताको पूजाअर्चना गरेका हुन्।
आगामी फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा झापा निर्वाचन क्षेत्र नम्बर ५ बाट उम्मेदवारी दिएका शाह यतिबेला पूर्वी नेपालका विभिन्न जिल्लामा पुगेर चुनावी गतिविधि तीव्र बनाइरहेका छन्। झापा–५ मा नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीसँग सिधा प्रतिस्पर्धा हुने भएपछि यो निर्वाचनलाई विशेष चासोका साथ हेरिएको छ।
काठमाडौं : ज्ञान, कला र विद्याकी देवी सरस्वतीको पूजा आज माघ शुक्ल पञ्चमीका दिन देशभर श्रद्धा र भक्तिपूर्वक मनाइँदै छ। आज बिहानैदेखि मन्दिर तथा शैक्षिक संस्थाहरूमा सरस्वती पूजाको तयारी तथा पूजाआजा सुरु गरिएको छ।
सरस्वती पूजाका अवसरमा विद्यार्थीहरूले कलम, किताब, कापी, वाद्यवादन लगायत अध्ययन सामग्री देवी सरस्वतीलाई अर्पण गरी ज्ञान, बुद्धि र सृजनशीलताको कामना गर्ने परम्परा रहेको छ ।धार्मिक विश्वासअनुसार आजको दिन अक्षरारम्भका लागि शुभ मानिन्छ।
विद्यालय, कलेज तथा अन्य शैक्षिक संस्थाहरूमा आज विशेष पूजा, भजन तथा सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजना गर्ने तयारी गरिएको छ। बिहानको समयमा मन्दिरहरूमा पूजाआजा सुरु भए पनि भक्तजनको उपस्थिती क्रमशः बढ्दै जाने अपेक्षा गरिएको छ।
सरस्वती पूजालाई विद्यार्थी तथा शिक्षक समुदायले विशेष महत्वका साथ मनाउँदै आएका छन्।
काठमाडौँ ।: तामाङ समुदायले नयाँ वर्षको रुपमा मनाउने ‘सोनाम ल्होसार’ पर्व आज देशभरि विभिन्न सांस्कृतिक कार्यक्रम गरी मनाउँदैछन् । मञ्जुश्री पात्रो अनुसार आजदेखि नयाँ वर्ष २८६२ प्रारम्भ भएको छ ।
आजको दिनलाई तमाङ समुदायले पुरानो वर्षको बिदाइ र नयाँ वर्षको स्वागतको रुपमा मनाउने गर्छन् । यस वर्ष ‘सर्प’ वर्गको बिदाइ गरी ‘घोडा’ वर्गको आगमन भएको छ । ल्होसारको अवसरमा आज काठमाडौँको टुडिखेल लगायत देशभरका विभिन्न गुम्बा र विहारहरुमा भक्तजनहरुको बाक्लो उपस्थिति रहेको छ ।
परम्परागत भेषभूषामा सजिएका युवा–युवतीहरु डम्फुको तालमा सेलो नाच्दै खुसी साटासाट गरिरहेका छन् । तामाङ जातिको बाहुल्य रहको काभ्रे, सिन्धुपाल्चोक, नोवाकोट, रसुवा लगायतका जिल्लाहरुमा आज विशेष सांस्कृतिक प्रदर्शन गरिँदैछ ।
बौद्ध धर्मगुरुका अनुसार यो पर्व प्रकृति र पितृ पूजासँग जोडिएको छ । घर घरमा सेलरोटी र बावर जस्ता परम्परागत परिकार बनाएर आफन्तहरु बीच खुसी साटासाट गरिएको छ ।
यस अवसरमा सरकारले आज देशभर सार्वजनिक बिदा समेत दिएको छ । राष्ट्रपति, प्रधानमन्त्री र विभिन्न दलका नेताहरुले तामाङ समुदाय लगाएत सम्पूर्ण नेपालीमा सुख, शान्ति र समृद्धिको शुभकामना व्यक्त गरेका छन् ।
काठमाडौं । आज माघ महिनाको पहिलो दिन अर्थात् माघे सङ्क्रान्ति पर्व देशभर हर्षोल्लासका साथ मनाइँदै छ। सूर्य आज धनु राशिबाट मकर राशिमा प्रवेश गर्ने भएकाले यस पर्वलाई मकर सङ्क्रान्ति, तिलुवा सङ्क्रान्ति तथा माघी पनि भनिन्छ।
माघे सङ्क्रान्तिमा घिउ, चाकु, तरुल, तिलको लड्डु, सेलरोटी, ढिक्री र खिचडीजस्ता परिकार खाने प्रचलन छ। जाडो मौसममा शरीरलाई न्यानो र सुदृढ राख्न यी परिकार उपयोगी हुने आयुर्वेद चिकित्सकहरू बताउँछन्।
नेपालका विभिन्न जातजातिले माघे सङ्क्रान्तिलाई आ–आफ्नै संस्कार र परम्पराअनुसार मनाउने गर्छन्। विशेष गरी थारू समुदायले यस दिनलाई नयाँ वर्ष (माघी) का रूपमा मनाउने परम्परा छ।
आजको दिन घिउ, चाकु, तिलका परिकार नखाने, दान नगर्ने, स्नान र ध्यान नगर्ने व्यक्ति जीवनभर रोगी हुने जनविश्वास रहेको छ । आजका दिन शरीरमा तिलको तेलले मालिस गर्दा शरीरका दूषित पदार्थ बाहिर निस्कने तथा नाडी, स्नायु र हड्डी मजबुत हुने विश्वास छ।
तराईवासीहरूले माघ १ लाई नहान पर्व का रूपमा मनाउने गर्छन्। बिहानै तीर्थस्थलमा स्नान गरी तिल दान गर्नाले विशेष पुण्य प्राप्त हुने धार्मिक मान्यता छ।
आजदेखि उत्तरायण सुरु हुने भएकाले दिन लामो र रात छोटो हुँदै जान्छ। उत्तरायणको दिन स्नान, दान, जप, तप र ध्यानलाई विशेष पुण्यदायी मानिने भएकाले देवघाट, त्रिशूली, कालीगण्डकी, वाग्मती, इन्द्रावती, त्रिवेणी र रिडी लगायतका तीर्थस्थलमा माघ स्नान गर्ने भक्तजनको भीड लागेको छ। यी स्थानमा विशेष मेला पनि लाग्ने गर्छ।
