Author: admin

एकीकृत समाजवादी पार्टीका माधव नेपाल अध्यक्ष  रहेको नेकपा को महासचिव डा. बेदुराम भुसाल बनाउने निश्चित भएका छ । बिहीबार बिहान बसेको सचिवालयको बैठकमा  डा.बेदुराम भुसाल महासचिव बनाउने सहमति भएको  केन्द्रीय कमिटी बैठक एक नेताले जानकारी दिएका छन् ।

काठमाडौँ । गर्मी यामसँगै अहिले हावाहुरी तथा वर्षाको समय छ । यस्तो समयमा खानेपानी लगायत वातावरण नै प्रदुषणबाट ग्रषित छ । अझै भनौँ, यस्तो समयमा विशेष ध्यान नपुर्‍याउनाले मानव शरिरमा विभिन्न संक्रमण हुन जान्छ । मानव मात्र नभई अन्य पशुपक्षी, जिवजन्तुलगायतमा पनि संक्रमण देखा पर्न सक्दछन् । गर्मी याममा खास गरि टाइफाइड, रुघाखोकी लगायतको बढि नै संक्रमण हुन्छ । यहाँ हामीले टाइफाइड र यसका लक्षण तथा यसबाट बच्ने उपायहरुबारे चर्चा गरेका छौँ ।

टाइफाइड

अङ्ग्रेजीमा टाइफाइड शब्दको अर्थ ‘टाइफसजस्तै लाग्ने’ भन्ने हुन्छ। यो रोग लागेको बेलामा टाइफस रोगको लक्षणहरू जस्तै लक्षणहरू देखापर्ने भएकोले यसलाई टाइफाइड नामाकरण गरिएको हो । टाइफाइडलाई म्यादी ज्वरो तथा आन्तरिक ज्वरोको नामले पनि चिनिन्छ । यो ज्वरो साल्मोनेला टाइफी ९मुख्य० र पाराटाइफी ‘ए’, ‘बी’ तथा ‘सी’ प्रजातिका ब्याक्टेरियाको सङ्क्रमणका कारणले आउने गर्दछ । तुलनात्मकरूपमा एशियामा टाइफाइडका बिरामी बढी हुने गर्छन् । त्यसपछि अफ्रीकी मुलुकहरू दोस्रो नम्बरमा आउँछन् । एशियन मुलुकहरू जस्तै बंगलादेश, चीन, नेपाल, इन्डिया, इंडोनेशिया, लाओस, भियतनाम आदिले ८०५ रोग ओगट्छन् । असार, साउन र भदौ अर्थात् वर्षायाममा यो रोगको सङ्क्रमण बढ्दछ । दूषित पानी, खानाका माध्यमबाट सर्ने यो रोग मानिसको व्यक्तिगत सरसफाइ तथा वातावरणीय सरसफाइसँग प्रत्यक्षरूपमा सम्बन्धित छ । त्यसैले विकासोन्मुख देशहरूमा यो रोग एउटा स्वास्थ्य चुनौती पनि हो।

लक्षण

-शरीरमा हनहनी ज्वरो आउने
-रिंगटा लाग्ने, वाकवाकी लाग्ने, बान्ता हुने
-कसैलाई कब्जियत हुन्छ भने कसैलाई डायरिया हुने
-शरीर गल्ने र खान मन नलाग्ने
-औषधि सेवन गरेपनि तुरुन्तै ज्वरो नघट्ने

टाइफाइड भएमा के गर्ने
रगत परीक्षण गराएर रोगको किटान गर्न सकिन्छ । रगत परिक्षणबाट टाइफाइड भएको पक्का भएपछि यसको घरेलु उपचार गर्न सकिन्छ । बिरामीलाई हनहनी ज्वरो आउन थाल्यो भने पानीपट्टी लगाउनुपर्छ । त्यसपछि हलुका लुगा लगाइदिएर विरामीलाई खुल्ला ठाउँमा राख्नुपर्छ ।

कतिपय व्यक्ति ज्वरो आएमा बाक्लो लुगा लगाउने, मुख छोपेर बाक्लो लुगा ओढ्ने गर्छन् तर यसो गर्नुहुँदैन । यसो गर्दा ज्वरो झन बढ्न जान्छ । चिकित्सकको सल्लाहबमोजिम नियमित औषधि सेवन गर्नुपर्छ ।

सरसफाईमा विशेष ध्यान

टाइफाइड जस्ता रोगहरुबाट बच्नका लागि सरसफाईमा विशेष ध्यान दिनु आवश्यक छ । खुला ठाउँमा दिसा पिसाप गर्नुहुँदैन । शौच गरिसकेपछि साबुन पानीले राम्रोसँग हात धुनुपर्छ । खाना खानुभन्दा अगाडी साबुन पानीले हात धुनुपर्छ । पिउने पानी उमालेर मात्र खानुपर्छ । घर, सुत्ने कोठा सफा राख्नुपर्छ । बिरामीले लगाउने लुगा र प्रयोग गर्ने बेडको सरसफाइमा विशेष ध्यान दिनुपर्छ ।

बिरामीले के खाने

टाइफाइडले आन्द्रामा संक्रमण गर्छ । त्यसकारण टाइफाइडका बिरामीले झोलिलो वा नरम खाना खानुपर्छ । प्रशस्त मात्रामा पानी वा झोलिलो पदार्थको सेवन गर्नुपर्छ । यो रोगका बिरामीका लागि जावलो सबैभन्दा उत्तम खाना मानिन्छ ।

के नखाने

टाइफाइडका बिरामीले अमिलो, पीरो र कडा खालको खाना खानुहुँदैन । फोहोर एवं दुषित पानी पिउनु हुँदैन । नरम खालका फलफूल सेवन गर्न सकिन्छ । माछा, मासु र चिल्लोजन्य पदार्थबाट टाढा रहनुपर्छ । यदि कसैलाई टाइफाइड भएको छ भने उसले पूर्णरुपमा संचो नभएसम्म भान्साका काममा लाग्नुहुँदैन ।

आज ६ असोज बुधबार दिउँसो ३ बजे नेपाली कांग्रेसको पदाधिकारी बैठक देउवाको निजी निवास बूढानीलकण्ठमा  बस्न लागेको छ । पदाधिकारी बैठकमा सरकारमा सहभागी हुने बाँकी मन्त्री छनोट र महाधिवेशनको मिति सार्नेबारे छलफल हुने बताइएको छ ।

विराटनगर, १९ भदौ । नेकपा एमाले विराटनगर महानगर कमिटीले आयोजना गरेको अगुवा कार्यकर्ता भेलाले कार्यकर्ताहरुमा उर्जा भरेको महानगर अध्यक्ष सागर थापाले बताएका छन् । विगतको तुलनामा एमाले अवस्था अझ सुधार भएको भन्दै उनले कार्यकर्ताहरुमा उत्साह बढेको दावी गरे । आजको भेलाले पार्टी फुटका विरुद्ध आम कार्यकर्ता रहेको प्रमाणित गरेको उनले बताए । उल्लेख्य रुपमा कार्यकर्ताको उपस्थिति भएपछि नेतृत्वलाई समेत उर्जा थपेको छ । कार्यकर्ताको सहभागिताले उत्साहित बनेका अध्यक्ष थापाले देश र जनताको पक्षमा पार्टीले सरकारमा हुँदा गरेको विकास र राष्ट्रीयताको पक्षमा नेतृत्वले लिएको चट्टानी अडानले गर्दा एमालेको जनाधार झनै बढेको दावी गरे ।

विगतमा एमालेमै बसेर एमालेलाई नै घात गर्नेहरु बाहिरिएको कारण पार्टी सङ्लिएको हुँदा समेत कार्यकर्तामा उत्साह बढेको थापाको भनाई छ । उनले तल्लो तहका कार्यकर्तामा बढेको यो उत्साहले स्थानीय तह, प्रदेश तथा संघीय निर्वाचनमा समेत एमालेलाई पहिलो पार्टी बन्न कसैले रोक्न नसक्ने बताए । महानगर स्तरिय कार्यकर्ता भेलामा पूर्वमन्त्री लालबाबु पण्डित, सांसद तथा पूर्वमन्त्री भानुभक्त ढकाल, पूर्वमन्त्री तथा सांसद शिवमाया तुम्बाहाम्फे, प्रदेश १ का पूर्व समाजिक विकास मन्त्री जीवन घिमिरे लगायतकाले सम्बोधन गरेका थिए । एमालेले अहिले देशभर स्थानीय तह र जिल्लास्तरमा अगुवा कार्यकर्ता भेलाको आयोजना गरिहेको छ ।

विराटनगर, १९ भदौ । कोभिड १९ को कारण उद्योगी व्यवसायीहरुले भोग्नु परेको समस्याप्रति प्रदेश सरकार गम्भीर भएको मुख्यमन्त्री भीम आचार्यले बताएका छन् । बन्दाबन्दी र निषेधाज्ञाको कारण देखिएको यस्तो समस्या समाधान गर्न प्रदेश सरकारले नयाँ कार्यक्रम ल्याउनेसमेत बताए । आज सुनसरीको धरानमा उद्योग बाणिज्य संघ सुनसरीले आयोजना गरेको स्वागत तथा छलफल कार्यक्रममा राजनीतिक प्रतिकुलता रहेको भन्दै अनुकुलता आउनसाथ सरकारले प्रदेश १ को आर्थिक क्षेत्रको लागि उपयुक्त योजनाहरु अघि बढाउने जानकारी दिएका हुन् ।

मन्त्रिपरिषदको पहिलो बैठकबाट यातायात व्यवास्था कार्यालय, मालपोत कार्यालयहरुबाट अनलाइन सेवा सञ्चालन गर्न निर्णय गरेको उनले बताए । कोभिड प्रभाव न्यूनिकरणका लागि १० करोड बजेट विनियोजन गरि प्रदेश सरकारले काम सुरु गरिसकेको उनले बताए । प्रदेशको विकास र सम्वृद्धिका लागि उद्योगी व्यवसायीहरुसँग हातेमालो गरेर अगाडी बढ्ने सरकारको नीति रहेको भन्दै उनलाई प्रदेश सरकारसँग हातेमालो गर्न समेत उद्योगीहरुलाई आग्रह गरे । कार्यक्रममा प्रदेश सभामुख प्रदिपकुमार भण्डारीले प्रदेशको आर्थिक सम्वृद्धिका लागि उद्योगी र व्यवसायीको भूमिका महत्वपूर्ण भएको बताए । कार्यक्रममा सुनसरी उद्योग बाणिज्य संघ अध्यक्ष गिरीधारी सापकोटा, पूर्वअध्यक्ष मोहनकाजी शाक्य, प्रथम उपाध्यक्ष शिवराज श्रेष्ठलगायतले व्यवसायी र उद्योगीहरुको तत्कालका समस्याका विषयमा जानकारी दिएका छन् ।

विराटनगर, २१ भदौ । गएको २४ घण्टामा प्रदेश १ मा कोरोना संक्रमणको कारण ८ जनाको मृत्यु भएको छ । यस्तै यही अवधिमा ४ सय ३९ जनामा कोरोना संक्रमित थपिए । गएको२४ घण्टामा १ हजार ३५ जनाको पीसीआर परीक्षण गरिएको थियो । जसमा २ सय ५५मा कोरोना संक्रमण भएको पुष्टि भएको छ । यस्तै ८ सय जनाको एन्टिजेन परीक्षण गर्दा १ सय ८४ जनामा संक्रमण देखिएको सामाजिक विकास मन्त्रालयले जनाएको छ ।

मन्त्रालयका अनुसार पीसीआर परीक्षणका आधारमा झापामा १ सय ३६, मोरङमा ६२, सुनसरीमा ३८, धनकुटामा ७, इलाममा ५, ताप्लेजुङ, भोजपुर, उदयपुर र तेहृथुममा १–१ जना कोरोना संक्रमित थपिएका हुन् । थपिएका मध्ये ३ जना भने प्रदेश १ बाहिरका छन् । प्रदेश १ मा आज ४ सय १० जना कोरोना संक्रमणमुक्त भए । १ जना ९८ महिला र २ सय १२ जना पुरुषले कोरोना भाइरसलाई परास्त गरेका हुन् । २४ घण्टामा मृत्यु भएकामध्ये ३ जना महिला छन् ।

काठमाडौं -पश्चिमी वायुको प्रभावले आइतबार देशको अधिकांश भूभागमा आंशिक बदली भई पूर्वी र पश्चिमी क्षेत्रका केही स्थानमा अपरान्ह्पछि मेघ गर्जनसहित वर्षाको सम्भावना रहेको जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएको छ ।

आइतबार मौसममा केही सुधार भई घाम लागे पनि भोलि सोमबारबाट देशभरिकै मौसम पुनः प्रभावित भई झरी पर्ने मौसमविद् मञ्जु बासीले बताए । उनका अनुसार पश्चिमी वायुको नयाँ प्रणाली सोमबार बिहानबाट भित्रिंदैछ । यसले गर्दा देशका अधिकांश भू–भागमा मध्यमदेखि हल्का वर्षा र हिमपातको गतिविधि पुनःदोहोरिने मौसमविद् बासीले बताए ।

राति देशभर मौसम सामान्यतया सफा रही पश्चिमी पहाडी भेगका एकरदुई स्थानमा हल्का वर्षाको सम्भावना रहेको मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएको छ ।

त्यस्तै भोलि सोमबार पश्चिमी भूभागलगायत पूर्वी तथा पहाडी क्षेत्रमा आंशिक बदली रही देशको पश्चिमी पहाडी भूभागका केही स्थानहरुमा र पूर्वी पहाडी भेगका एक दुई स्थानमा मेघ गर्जनसहित हल्का वर्षाको सम्भावना रहेको जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएको छ ।

मंगलबार देशको पश्चिमी भेगमा सामान्य बदली रही पश्चिमी भेगका केही स्थानमा हल्का वर्षाको सम्भावना रहेको बताइएको छ । महाशाखाको पछिल्लो विवरणअनुसार आइतबार काठमाडौंका अधिकतम तापक्रम २०।३ डिग्री र न्यूनतम तापक्रम ४।६ डिग्री सेल्सियस रहेको छ ।

त्यस्तै जुम्लाको तापक्रम माइनस एकमा झरेको छ । सबैभन्दा बढी विराटनगरको न्यूनतम तापक्रम २७ डिग्री सेल्सियस रहेको छ ।

विश्वभरि पाईने विभिन्न प्रकारका हावापानी मध्य ५ थरि नेपालमा पाइन्छ । देशको भौगोलिक सीमांकन खासै ठूलो नभएतापनि तराइँ , पहाड र हिमाल समेटेको हुनाले पनि यहाँको हावा पानी स्वास्थ्यकर छ । हिमाल , पहाड नदिनालावाट आउने पानी आफैमा स्वास्थ्यकर छदै छ । यस वाहेक यहाँ विभिन्न प्रकारका जडिवुटि , वनस्पति , जीव जनावरहरु पनि पाईन्छ । सनातन सभ्यता रहेको यस धर्तीमा विभिन्न परम्परा सस्कृति आज सम्म पनि यथावत छ । यस्तै विविध प्राकृतिक सौन्दर्यता र रहस्यले पनि होला नेपालमा मानिसहरु प्राय घरभित्र भन्दा घरबाहिर बस्न बढी रुचाउछन् ।
हिमालमा वस्ने मानिस जाडो मौषममा तराइँ वा पहाडमा सरछन् भने धेरै गर्मी हुदा तराइँ पहाडका मानिस पनि उच्च भुभाग तिर जान रमाउदछन् । यहाँ नयाँ उपकरण ए सि जस्ता प्रविधि भन्दा देशको प्राकृतिक विविधताको महत्व अतुलनीय छ । जाडोमा काम्दै हिँड्ने , गर्मीमा पसिना बगाउँदै हिँड्ने तथा बर्षामा भिज्दै हिँड्ने हुरी चल्दा पनि हुरीसँगै हिँड्ने धुलो धुँवालाई सहेर पचाउने लगायतको नेपालीहरुको बानी छ ।
नेपालको कुल परिप्रक्ष्य हेर्ने हो भने, मानिसहरु अस्पतालको औषधि भन्दा प्राकृतिक घरेलु औषधि बढी मात्रामा प्रयोग गर्द थिए । प्राकृतिक घरेलु उपचार यस्तो विधी हो, जो घरमा सजिलै उपलब्ध हुने बस्तुबाट तयार हुन्छ । जस्तो कि, अदुवा, लसुन, घिउकुमारी, प्याज, गोलभेडा, बेसार, नुन, मरिज, ल्वाँग, सुकँमेल, टिमुर, जिरा, ज्वानो, मह, दुध आदि यी यस्ता चिज हुन् , जो हाम्रो भान्सामा जहिले पनि उपलब्ध हुन्छ । पहाडमा तापक्रम बढी भएको कारण त्यहाँ बसोबास गर्ने मानिसहरुले टिमुर ज्यादा प्रयोग गर्दाछन् । टिमुरले शरीरको तापक्रम बढाउनुको साथै तागत दिन पनि मदत पुराउँछ । तराइँका मानिसहरुले प्याजको प्रयोग धेरै गर्दाछन किनभने तराइ एकदम गर्मी हुने ठाउँ हो, प्याजले शरीरलाई ठन्डा राख्दछ । रुघाखोकी लागेको बेला हामीहरुले आराम गर्ने चलन छैन न त उपचार गर्ने । रुघाखोकी लागेको बेला हामीहरुले आराम गर्ने चलन छैन न त उपचार गर्ने । हामीले घरेलु उपचारको रुपमा ज्वानो, बेसार, अदुवा, मरिच, ल्वांग, सुकमेल, कागती पानी पकाएर खान्छौं । कागतीक बोक्रा चपाउने गर्छौं, बोझो चुस्छौँ  । यस्तै धेरै आहार, तथा ब्यबहारको कारण नेपालीसंग इम्युनिटी पावर धेरै हुन्छ ।
यस कारण कोरोना संक्रमण फैलिएको खण्डमा नेपालीको मृत्यु एकदम कम हुन्छ । हाम्रो जिनमै अलौकिक शक्ति छ । हाम्रा हरेक घर प्राकृतिक अस्पताल हुन् ।