घोडे जात्रा

काठमाडौँ उपत्यकामा प्राचिन काल देखि मनाउँदै आएको घोडे जात्रा एक प्रसिद्ध सामाजिक तथा धार्मिक जात्रा हो । यो जात्रा प्रत्येक बर्ष काठमाडौँको टुँडिखेलमा चैत कृष्ण औंसीको दिन मनाइन्छ ।

यस जात्राको दिन बिशेष गरी नेपाली सेनाले घोडा चढी अश्व कला, अश्व दौड आदी प्रदर्शन गर्दछन् । परापूर्वकालमा टुँडिखेलको एउटा रुखमा बस्ने गुरुमापा भन्ने राक्षसले बालबालिकालाई खाने गर्दथ्यो ।

उक्त सहर बासीले राक्षसलाई मारे पनि राक्षसको प्रेतात्माले अनिष्ठ हुने डरले दैत्यको प्रेतात्मालाई घोडाको टापले कुल्चिएर जमिन माथी आउन नदिन घोडे जात्रा मनाउँन थालिएको धार्मिक बिश्वास आम नागरिक माथी छ ।

नेवारी समुदायले यस जात्रालाई महान पर्बको रुपमा मनाउँदै आएको पाइन्छ । नेवार समुदायले आज शिवजीको पूजा गर्ने, परम्परागत भेषभूषामा बाजागाजा सहित नाचगान गर्ने, बिबाहित चेलीपेटीलाई माइतिमा बोलाउने चलन छ ।

धार्मिक, सांस्कृतिक तथा सामाजिक महत्व बोकेको यस पर्बले नेवार सम्प्रादयको कला र कौशलताको बिकासमा ठुलो भूमिका खेलेको पाइन्छ । आज काठमाडौँको टुँडिखेलमा मानिसहरुको निकै चहलपहल देखिन्छ ।

लाखौँ मानिसको भिडभाडले टुँडिखेललाइ ढाकेको हुन्छ । देशका उच्च पदमा रहेका ब्यक्ति देखी लिएर साधरण ब्यक्ति समेत जात्रामा सामेल हुन्छन् । बिगतमा केही बासीहरुमा मात्र सिमित यस जात्रा हाल राष्ट्रिय स्तरमा फैलिन सफल भएको छ ।