काठमाडौमा आज दिउसोँ भएको भारी बर्षातले आधा घण्टामा नै सडक जलमग्न बनाएका छ । पानीको निकास ढलबाट हुन नसक्दा सडकमा पानीको मात्रा बढि हुन पुगी सवारीसाधनमा धेरै क्षति हने अवस्था देखियो । संलग्न केहि तस्बिर तथा भिडियो ।
Blog
-
आधा घण्टा परेको पानीले नै जलमग्न भएको बौद्धनाथ सडक
बौद्धनाथ सडकखण्डको हालत बौद्धनाथ सडक वरपर पार्क गरिएका सवारिसाधन डुबानको अवस्थामा टुसाल क्षेत्र -
सुमधुर स्वरकि धनि नव गायिका सुमिना लोसंगको कुराकानी
लिलाखबर सहकर्मी
सुबु लामीछानेतपाईको सांगितिक यात्राबाट सुरु गरौ । कहिले देखि लाग्नु भयो यस क्षेत्रमा ?
खास भन्ने हो भने म यस क्षेत्रमा संगित सिक्ने क्रममा २०६७ साल देखि लागे पनि २०६९ मा पहिलो गित रेर्कड गरेकी हु । यसैलाई भन्नु पर्छ सायद मेरो संगित क्षेत्रकोे सुरुवाती ।पहिलो गित रेर्कड २०६९ मा गरे त भन्नु भयो तर कुन भाषामा गर्नु भयो ?
पहिलो स्वर त मैले थारु भाषाको गितमा दिए । त्यो गित म्युजिक नेपाल ले निकालेको थियो । म तामाङ भएर पनि त्यो गित गाउनु नै मेरो लागि ठुलो अवसर थियो । त्यो अवसरलाई मैले राम्ररी नै दर्शक माझ प्रस्तुत गरे । त्यसपछि लगत्तै मैले तिज गितमा पनि स्वर दिए । तिजको गित पनि स्रोता र दर्शकले मन पराइदिनु भयो । तिजको एल्वम् आउ नाचौं छमछम भन्ने तिजको गितमा स्वरमा दिएकी थिए ।यसपालिको तिज गितमा स्वर दिनु भएको छ नि ?
मैले यसपालि तिज गितमा स्वर त दिएकी छैन् । बाकि नै छ तिज आउन तिज आउनु भन्दा अगाडि अवसर पाए पछि गाउछु ।तपाई कस्तो गित गाउन पाए हुन्थ्यो सोच्नु हुन्छ ?
गायिका भएपछि जुन सुकै गितपनि गाउन सक्नु पर्छ भन्ने मेरो विचार छ । गायिका भएपछि आफुलाई दखल छु भन्न देखाउन पनि स्वर दिन सक्नु पर्छ भन्ने लाग्छ ।अहिले सम्म कस्ता कस्ता गित गाउनु भयो ?
मैले तिज गित, आधुनिक गित चार पाँच वटामा स्वर दिइसके त्यसै गरि फिल्मका गितहरुमा पनि स्वर दिएकी छु ।आफुलाई सुनिमा लो भनेर चिनाएको गित कुन मान्नु भएको छ ?
मलाई आधुनिक गितले भन्दा पनि फिल्मकै गितले चिनाएको छ । राज्जारानि फिल्ममा भएको गित चिपक चिपकले मलाई दर्शकले मन पराउनुका साथै चिन्नु भएको हो ।सांगितिक क्षेत्रमा सिकेर भन्दा नसिकेर आउनेको जमात छ तपाई के भन्नु हुन्छ ?
सांगितिक क्षेत्रमा आउनु भन्दा अगाडि संगित सिकेर आउनु राम्रो हुन्छ किनकि ति गायक गायिका दिगो सम्म टिक्छन् जस्तो लाग्छ ।संगितमा लागेर जिउन सजिलो छ कि गाहे के छ ?
सजिलो त संगितमा छैन तर सहज बनाएर लाग्नु पर्छ भन्ने मेरो भनाई हो । यस क्षेत्रमा कमाई खासै त्यस्तो छैन भोको भने रहदैन ।सांगितिक क्षेत्र लागेर तपाई कति सन्तुष्टि हुनुहुन्छ ?
सन्तुष्टि त मानिस कहिलै हुदैन् । म पनि त्यति सन्तुष्टि छैन नै भन्नु पर्छ तर पनि सांगितिक क्षेत्रलाई नै म आफ्नो क्षेत्र बनाउने कुरा त पक्का हो । यो मेरो सानै देखिको इच्छा हो ।गित संगित सुन्ने कुरा हो तर अहिले भिडियो बनाउनु पर्छ भन्ने मान्यतामा तपाई के भन्नु हुन्छ ?
अहिले भिडियो अनिवार्य नै छ । किनकि अहिलेको आधुनिक समाजले मागेको माग हो जस्तो मलाई लाग्छ ।तपाइलाई नृत्य नि आउँछ मोडेलिङ तिर जाने विचार छ कि छैन ?
हा हा हा मोडेलिङ त सोचेकै छैन । पछि खै के हुन्छ थाहा छैन ।अन्त्यमा तपाईको अबको योजना के छ ?
रामा् राम्रा गित निकाल्ने योजना छ । अगाडि नै यो गर्छु त्यो गर्छु त के भन्नु पछिको सोच भनेकै मेरो स्रोताले मागेका आधारमा गित निकाल्छु भन्ने छ ।हवस् तपाईले आफ्ना कुरा हामी,हाम्रा स्रोता र पाठक सम्म राख्न हाम्रो स्टुडियो सम्म आइदिनु भयो
तपाईलाई पनि धन्यवाद मेरा कुरा राख्ने मौका दिनु भयो । त्यसको लागि भ्वईस अफ युथ र लिला खबर अनलाइनलाई म धेरै धन्यवाद दिन चाहन्छु । -
जिन्दगीको भोगाईहरुलाई समेटेर नरहरि प्रेमीसंगको कुराकानी
लिलाखबर सहकर्मी
सुबु लामीछानेनेपाली सांगितिक क्षेत्रमा दुई दशक देखि अनवरत रुपमा योगदान पु-याइरहनु भएका गायक तथा संगितकार नरहरि प्रेमीसंगको कुराकानी । उहाँले संगित विद्यालय पनि संचालन गरिरहनु भएको छ । श्रुति विद्यालयको चेयर म्यान समेत रहनु भएका गायकसंग उहाँका जिन्दगीको भोगाईहरुलाई समेटेर कुराकानी गरेका छौ ।
तपाईलाई स्वागत छ ?
धन्यवाद लिलाखबरसंगै तपाईलाई पनि ।तपाई सांगितिक क्षेत्रमा लागेको लगभग दुई दशक भई सक्यो दिनहरु कसरी बितिरहनु भएको छ ?
नयाँ नयाँ गितहरु निकाल्ने र संगित दिने अनि श्रुति विद्यालयमा सिकाउने र सिक्ने काम भईरहेको छ । संगित कहिले नसकिने कुरा हो यसैमा निरन्तरता दिइरहेको छु ।गीत पनि गाउनु हुन्छ संगित पनि भर्नु हुन्छ तपाईलाई गाउन सजिलो या संगित भर्न ?
तपाईले एकदमै राम्रो प्रश्न सोध्नु भयो । मलाई गीत गाउदा एकदमै मज्जा लाग्छ भनौ कि सहज हुन्छ । संगित भर्न गाहे हुन्छ किनकि संगित भनेको अर्काको मनै जाचेर गर्ने कुरा हो ।तपाईले धेरै गीत गाउनु भएको छ तर पनि पहिलो गीत कहिले गाउनु भएको थियो ?
मैले पहिलो गीत २०५२ सालमा भोजपुरी गीत गाएको थिए, सो गित काठमाण्डौं आएर रेर्कड गरेको थिए । त्यो गीतले मलाई सांगितिक क्षेत्रमा र गायन तिर लग्यो । मलाई उखु बारीले नरहरी प्रेम भनेर चिनायो । म विशेष गरेर समुदाय र परिस्थिती हरेर गीत गाउने गर्छु । मेरो उखुबारी पनि त्यहीमा आधारित भएर लेखेको गीत हो ।अहिले सम्म थुप्रै गीत गर्नुभयो पुराना र नयाँ कलाकारसंग कामको हिसावले नयाँसंग सहज कि पुरानासंग ?
गीत गाउन सहज त पुराना कलाकारसंगै हुन्छ यदि म नयाँ हुन्थे भने पुराना कलाकारसंग गाह्रो हुन्थ्यो । पुराना कलाकारलाई सबै ज्ञान हुन्छ । उहाँहरुलाई ताल सुर र लय सबै थाहा हुन्छ र उनीहरुसंग काम गर्न सजिलो हुन्छ ।तपाईलाई सांगितिक क्षेत्रमा नाम र काम विकाउन कतिको गाह्रो भयो ?
गाह्रो भयो तर म गाह्रोमा पनि रमाइ रहेको थिए । जस्तै एउटा प्रसव पिडामा भइरहेको महिलामा लुकेको खुसी जस्तै म पनि सिक्दा अफ्ठारोमा भए पनि म रमाइरहेको थिए किनकि भोली म पनि अरु जस्तै राम्रो गायक बन्छु भन्ने लागिरहेको थिए ।यो क्षेत्रमा लागेर तपाई कतिको सन्तुष्ट हुन्छ ?
म सन्तुष्ट नै छु जुन बेला काठमाण्डौै बस्दा कोठाको भाडा दिन समेत पैसा नभएको अवस्थामा पनि मैले सांगितिक क्षेत्रलाई अगालिरहे अहिले भने म सन्तुष्ट नभएको भए यहाँसम्म पुग्दैन थिए ।तपाईले संगितको धेरै विधामा हात हाल्नु भएको छ , भजनको कुरा गरौ तपाई कतिको आध्यात्मिक हुनु हुन्छ ?
वास्तविक संगित भनेकै भजन हो । कतिले राग सिकिरहेका हुन्छन् तर त्यसलाई बुझिरहेका हुदैनन् । संगित भनेको आध्यात्मिक हुन्छ । साहित्य वा संगितमा नौ रस हुन्छ त्यसलाई बुझ्नु पर्छ । भजनको कुरा गर्दा मलाई एकदमै मन पर्ने विधा हो । भजनबाट प्रभावित भएरै म संगित क्षेत्रमा लागेको मान्छे हु ।तपाईले फिल्मको गीतमा पनि आफ्नो स्वर दिनु भएको छ र त्यसबाट पनि अझ आफुलाई नरहरि प्रमी भनेर चिनाउन सफल हुनु भएको छ । के हो तपाईको यो राज हामीलाई पनि सुनाई दिनुस्न ?
किनकि मेरो सांगितिक क्षेत्र पृथक किसिमको होस भन्ने लाग्छ । मैले गाएको राज्जारानी मुभिको गीत चिपक चिपक अरु मुभिको गीत भन्दा पृथक नै छ र त्यो गीतलाई स्रोता दर्शकहरुले एकदमै मन पराएका छन् अनि मलाई नरहरि प्रेमी भनेर चिने । मैले बिशेष गरी सामाजिक परिवेश अनुसार आफुलाई प्रस्तुत गर्दछु । समाजमा जस्तो छ म त्यही परिवेशमा आधारित भएर गाउने गर्दछु ।सफलताको मन्त्र के हो ?
असल बन्न सक्नु नै सफलताको सुत्र हो । आफु प्रसन्न हुने हो भने सफलता पक्कै हुनु हुन्छ । अरुको खुशीमा रमाई दिने हो भने सफल बन्न सकिन्छ । -
वायु प्रदूषणकाले वर्षेनि ७० लाख व्यक्तिको अल्पायुमै मृत्यु हुने डब्लुएचओको दाबि
वातावरण प्रदुषणका कारण एक बर्षमा ७० लाख मानिसको अल्पआयुमा मृत्यु हुन सक्ने विश्व स्वास्थ्य संगठनले (WHO) ले बुधबार जानकारी गराएको छ । स्वास्थ्य संगठनले वातावरण कम प्रदुषित बनाउन चाडै नै ठोस कदम चाल्नु अति आवश्यक रहेको जनाएको छ ।
वायु प्रदुषणले कुनै एक देशमा मात्र नभई पुरा विश्वलाई नै खतरामा पारेको कारण जोखिम कम गर्न ठोस निति ल्याउनु पर्ने संगठनको दाबि छ । विश्ब स्वास्थ्य संगठनले यो बर्षबाट वायु गुणस्तर सम्बन्धी निर्देशिकालाई थप मजबुत बनाएको छ । यस्तै विश्वको नयाँ निर्देशिका अनुसार ओजन, नाइट्रोजन डाइअक्साइड, सल्फर डाइअक्साइड र कार्बन मानोअक्साइड लगायत ६ वटा प्रदुषणको लागि वायु गुणस्तरको स्तर सिफरिस गरिएको छ ।
-
खाानपिनमा ध्यान नदिए बनिएला टाइफाइटको सिकार
काठमाडौँ । गर्मी यामसँगै अहिले हावाहुरी तथा वर्षाको समय छ । यस्तो समयमा खानेपानी लगायत वातावरण नै प्रदुषणबाट ग्रषित छ । अझै भनौँ, यस्तो समयमा विशेष ध्यान नपुर्याउनाले मानव शरिरमा विभिन्न संक्रमण हुन जान्छ । मानव मात्र नभई अन्य पशुपक्षी, जिवजन्तुलगायतमा पनि संक्रमण देखा पर्न सक्दछन् । गर्मी याममा खास गरि टाइफाइड, रुघाखोकी लगायतको बढि नै संक्रमण हुन्छ । यहाँ हामीले टाइफाइड र यसका लक्षण तथा यसबाट बच्ने उपायहरुबारे चर्चा गरेका छौँ ।
टाइफाइड
अङ्ग्रेजीमा टाइफाइड शब्दको अर्थ ‘टाइफसजस्तै लाग्ने’ भन्ने हुन्छ। यो रोग लागेको बेलामा टाइफस रोगको लक्षणहरू जस्तै लक्षणहरू देखापर्ने भएकोले यसलाई टाइफाइड नामाकरण गरिएको हो । टाइफाइडलाई म्यादी ज्वरो तथा आन्तरिक ज्वरोको नामले पनि चिनिन्छ । यो ज्वरो साल्मोनेला टाइफी ९मुख्य० र पाराटाइफी ‘ए’, ‘बी’ तथा ‘सी’ प्रजातिका ब्याक्टेरियाको सङ्क्रमणका कारणले आउने गर्दछ । तुलनात्मकरूपमा एशियामा टाइफाइडका बिरामी बढी हुने गर्छन् । त्यसपछि अफ्रीकी मुलुकहरू दोस्रो नम्बरमा आउँछन् । एशियन मुलुकहरू जस्तै बंगलादेश, चीन, नेपाल, इन्डिया, इंडोनेशिया, लाओस, भियतनाम आदिले ८०५ रोग ओगट्छन् । असार, साउन र भदौ अर्थात् वर्षायाममा यो रोगको सङ्क्रमण बढ्दछ । दूषित पानी, खानाका माध्यमबाट सर्ने यो रोग मानिसको व्यक्तिगत सरसफाइ तथा वातावरणीय सरसफाइसँग प्रत्यक्षरूपमा सम्बन्धित छ । त्यसैले विकासोन्मुख देशहरूमा यो रोग एउटा स्वास्थ्य चुनौती पनि हो।
लक्षण
-शरीरमा हनहनी ज्वरो आउने
-रिंगटा लाग्ने, वाकवाकी लाग्ने, बान्ता हुने
-कसैलाई कब्जियत हुन्छ भने कसैलाई डायरिया हुने
-शरीर गल्ने र खान मन नलाग्ने
-औषधि सेवन गरेपनि तुरुन्तै ज्वरो नघट्ने
टाइफाइड भएमा के गर्ने
रगत परीक्षण गराएर रोगको किटान गर्न सकिन्छ । रगत परिक्षणबाट टाइफाइड भएको पक्का भएपछि यसको घरेलु उपचार गर्न सकिन्छ । बिरामीलाई हनहनी ज्वरो आउन थाल्यो भने पानीपट्टी लगाउनुपर्छ । त्यसपछि हलुका लुगा लगाइदिएर विरामीलाई खुल्ला ठाउँमा राख्नुपर्छ ।कतिपय व्यक्ति ज्वरो आएमा बाक्लो लुगा लगाउने, मुख छोपेर बाक्लो लुगा ओढ्ने गर्छन् तर यसो गर्नुहुँदैन । यसो गर्दा ज्वरो झन बढ्न जान्छ । चिकित्सकको सल्लाहबमोजिम नियमित औषधि सेवन गर्नुपर्छ ।
सरसफाईमा विशेष ध्यान
टाइफाइड जस्ता रोगहरुबाट बच्नका लागि सरसफाईमा विशेष ध्यान दिनु आवश्यक छ । खुला ठाउँमा दिसा पिसाप गर्नुहुँदैन । शौच गरिसकेपछि साबुन पानीले राम्रोसँग हात धुनुपर्छ । खाना खानुभन्दा अगाडी साबुन पानीले हात धुनुपर्छ । पिउने पानी उमालेर मात्र खानुपर्छ । घर, सुत्ने कोठा सफा राख्नुपर्छ । बिरामीले लगाउने लुगा र प्रयोग गर्ने बेडको सरसफाइमा विशेष ध्यान दिनुपर्छ ।
बिरामीले के खाने
टाइफाइडले आन्द्रामा संक्रमण गर्छ । त्यसकारण टाइफाइडका बिरामीले झोलिलो वा नरम खाना खानुपर्छ । प्रशस्त मात्रामा पानी वा झोलिलो पदार्थको सेवन गर्नुपर्छ । यो रोगका बिरामीका लागि जावलो सबैभन्दा उत्तम खाना मानिन्छ ।
के नखाने
टाइफाइडका बिरामीले अमिलो, पीरो र कडा खालको खाना खानुहुँदैन । फोहोर एवं दुषित पानी पिउनु हुँदैन । नरम खालका फलफूल सेवन गर्न सकिन्छ । माछा, मासु र चिल्लोजन्य पदार्थबाट टाढा रहनुपर्छ । यदि कसैलाई टाइफाइड भएको छ भने उसले पूर्णरुपमा संचो नभएसम्म भान्साका काममा लाग्नुहुँदैन ।
-
सार्कको परराष्ट्रमन्त्रीस्तरीय साइडलाइन बैठक रद्द
CREATOR: gd-jpeg v1.0 (using IJG JPEG v62), quality = 80 न्युयोर्कमा यसै हप्ता हुने भनिएको दक्षिण एसियाली क्षेत्रीय सहयोग संगठन ९सार्क० को परराष्ट्रमन्त्रीस्तरीय साइडलाइन बैठक स्थगित भएको छ । सदस्य राष्ट्रहरूबीच सहमति नजुटेकाले बैठक रद्द भएको सार्क सचिवालयले जनाएको छ ।
सार्क सचिवालयले सबै सदस्य राष्ट्रका परराष्ट्र मन्त्रालयलाई बैठक रद्ध भएको जानकारी सहितको पत्र पठाइसकेको छ । सार्कको अध्यक्षसमेत रहेको नेपालको परराष्ट्र मन्त्रालयले सेप्टेम्बर २५ मा हुने भनिएको सहमति नजुटेकाले साइडलाइन बैठक नहुने जानकारी दिएको सचिवालयले जनाएको छ ।
भारतीय सञ्चारमाध्यमहरूले भने पाकिस्तानका कारण बैठक रद्द भएको जनाएका छन् । पाकिस्तानले बैठकमा अफगानिस्तानबाट पनि सहभागिता हुनपर्ने कुरामा जोड दिएको बताइएको छ । तर यसबारेमा पाकिस्तानले भने औपचारिक रूपमा केही प्रतिक्रिया दिएको छैन ।
-
घुडाको चोटको कारण मेस्सिले मेजविरुद्धको खेल गुमाउने
पेरिस सेन्ट जर्मेनका फरवार्ड लियोनल मेसीले फ्रेन्च लिग वानमा मेज विरुद्धको खेल घुँडाको चोटका कारण गुमाउने भएका छन् ।
मेस्सीको बायाँ घुँडामा चोट देखिएकोले बुधबार हुने मेजसंगको खेल गुमाउने भएका हुन् ।
पीएसजीले मंगलबार स्टेटमेन्ट सार्वजनिक गर्दै मेसीको घुँडामा चोट देखिएको जनाएको छ ।
मेस्सीको घुँडाको एमआरआई गर्दा हड्डीमा चोट नै देखिएपछि भने अब उनले आगामी खेल गुमाउने भएका हुन् । पीएसजीले मेसीले ४८ घण्डाभित्र फेरि फलोअप गर्नुपर्ने समेत जनाएको छ ।
३४ वर्षीय मेस्सी अगष्टमा स्पानिस क्लब बार्सिलोना छाड्दै फ्रि ट्रान्सफरमा पेरिस क्लबमा अनुबन्ध भएका थिए । सिटीसँग खेल्नुअघि पीएसजीले शनिबार मोन्टेपिलरसँग खेल्दैछ।
-
परराष्ट्रमन्त्रीमा डा. नारायण खड्का नियुक्त
नेपाली कांग्रेसका नेता डा. नारायण खड्का परराष्ट्रमन्त्रीमा नियुक्त भएका छन् ।
सत्ता गठबन्धनका नेताहरुको मंगलबार बसेको बैठकमा डा. खड्कालाई परराष्ट्रमन्त्री नियुक्त गर्ने सहमति भएको थियो ।
खड्का परराष्ट्रमन्त्रीमा नियुक्त भएको जानकारीसहितको पत्र राष्ट्रपति समक्ष पठाइसकिएको प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाको सचिवालयले जनाएको छ ।
प्रधानमन्त्री देउवाका स्वकीय सचिव भानु देउवाले भने, ‘परराष्ट्रमन्त्रीमा नारायण खड्कालाई नियुक्त गरिएको जानकारी राष्ट्रपतिलाई गराइसकिएको छ ।’ राष्ट्रपति कार्यालयले शपथ ग्रहण हुने समय तोक्न भने बााकी रहेको उनले बताए ।समय निश्चित गरेपछि राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले खड्कालाई मन्त्री पदको शपथ ग्रहण गराउनेछिन् । आजै कार्यभार सम्हालेर मन्त्री खड्का संयुक्त राष्ट्रसंघको महासभामा भाग लिन न्यूयोर्क जाने कार्यक्रम छ ।
