Category: धर्म र सस्कृति

जेठ १५,२०७९

काठमाडौं ः सामुदायिक रेडियो प्रसारक सघं (अकोराब) नेपालद्धारा सञ्चालित सुचना नेटवर्क (सीआईएन) को १३ औं वार्षिकोत्सव समारोह सम्पन्न भएको छ ।
उक्त आयोजित कार्यक्रममा प्रमुख अतिथि सुचना तथा संचार प्रविधि मन्त्रि ज्ञानेन्द्र बहादुर कार्की, कार्यक्रमका अध्यक्ष सामुदायिक रेडियो प्रसारक संघका अध्यक्ष अर्जुन गिरीको उपस्थिती रहेको थियो । साथै अतिथिहरुमा महिला आयोगका अध्यक्ष कमला पराजुली,संचारीका समुहका अध्यक्ष विमला तुम्खेवा, वानका कार्यवाहक अध्यक्ष कुमार भट्टराईको उपस्थिती रहेको थियो ।

नयाँ बानेश्बरको अल्फबिटा कम्प्लेक्समा आयोजना कार्यक्रममा सुचना तथा संचार प्रविधि मन्त्री कार्कीले भने, रेडियोहरुको समस्या निराकरण गर्न आफुले भरपुर प्रयास गरीरहेको र यस बर्षको बजेटले रेडियोका समस्या समाधान गर्ने उल्लेख गरे।त्यस्तै कार्यक्रमका अध्यक्ष अर्जुन गिरीले भने रेडियोहरुका समस्या समाधान हुदै गएको र विजुली महसुलमा छुट प्रदान गरेकोमा सरकारलाई विशेष धन्यवाद दिएका छन् । महिला आयोगकी अध्यक्ष कमला पराजुलीले अझै पनि समाजमा महिला प्रतिनिधित्व कम रहेको बताएकी छिन् ।

त्यस्तै गरी ब्रोडकाष्टिङ एसोसिएसन अफ नेपाल (वान) का कार्य वाहक अध्यक्ष कुमार भट्टराईले समाजमा लुकेर रहेका ज्ञान र सिपलाई जिताउ, सबैलाई जिताउ भन्ने भनाईका साथ सामुदायिक रेडियोले गाउँ गाउँमा हराउन लागेका सिप, ज्ञान र प्रविधिलाई जेष्ठ नागरकिसग नयाँ पुस्ताको अन्तरक्रिया गराई आजको विज्ञान र प्रविधिसँग मिलाएर सभ्यता संरक्षणमा पनि थप योग्दान पु¥याउने र नेपालको ५००० वर्ष भन्दा पुरानो सभ्यता संरक्षण, प्रविधिको खोज गरी समग्र मानव कल्याणमा सदुपयोग गर्नु पर्ने बताए ।
कार्यक्रममा विभिन्न विधाका ८ जना विद्युत वर्गका प्रतिनिधिलाई सम्मानित गरिएको थियो भने देश भरीका उत्कृष्ट रेडियो कर्मी मध्ये ४ जनालाई पुरस्कृत गरिएको थियो ।

– सूर्य नेपाल

बैशाख १६, २०७९

काठमाडौं/ गिरिजाप्रसाद कोइराला फाउण्डेशन बागमति प्रदेशले काठमाडौंको बुढानिलकण्ठ नगरपालीका वडा नं ११ कपनटारमा निः शुल्क स्वास्थ्य शिबिर सम्पन्न गरेको छ । कपनटार स्थित शारदा एकेडेमीमा संचालित सो शिबिर काठमाडौं मेडिकल कलेजको सहकार्यमा सञ्चालन गरि त्यहाका नागरिकहरुको होलवडी स्वास्थ्य जाँच गरिएको थियो ।

वी पी फाउण्डेशन बागमति प्रदेशका अध्यक्ष गणेश भट्टराई ले शिबिरको उद्धघाटन गर्नु भएको थियो । सो कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै उहाँले जीपी फाउन्डेसनले समाजका विभिन्न क्षेत्र र बिधाहरुमा काम गर्दै आएको र नागरिकको स्वास्थ्य जाँच सेवालाई पनि प्राथमिकता दिएर यस्ता स्वास्थ्य शिविरहरु सञ्चालन गर्दै आएको कुरा बताउनु भयो ।

विहान ९ः०० बजे देखि दिउँसो ३ः०० बजे सम्म शिबिर सञ्चालन भएको थियो । उक्त शिविरमा जनरल मेडिसिन, प्रसुति तथा स्त्री रोग, बाल रोग, छाला रोग, हाड जोर्नी तथा नसा, नाक, कान, घाँटी साथै आँखा रोग र दाँत सम्बन्धि रोगको काठमाडौ मेडिकल कलेजका बिशेषज्ञ डाक्टरहरु द्धारा चेक जाँच गरिएको थियो । सो सिबिरमा केहि बिरामीहरुको शल्यक्रिया समेत गरिएको थियो ।
त्यसै गरी सो शिविरमा भिडियो एक्सरे सेवा, ल्याबटेष्ट, ईसिजि सेवाहरु पनि प्रदान गरिएको थियो ।

बागमती प्रदेशका सह संयोजक एवं शिविर संयोजक कुमार खड्काले शिविरमा ९०२ जनालाई सेवा प्रदान गरिएको बताउनु भयो । यस्ता शिविरहरु यस अघि ३ वटा संचालन गरि सकिएको र आगामि दिनमा बुढानिलकण्ठ नगरपालिका सबै वडाहरुमा यस्ता स्वास्थ्य शिबिरहरु आयोजना गरिने जानकारी दिनु भयो ।

काठमाडौँ उपत्यकामा प्राचिन काल देखि मनाउँदै आएको घोडे जात्रा एक प्रसिद्ध सामाजिक तथा धार्मिक जात्रा हो । यो जात्रा प्रत्येक बर्ष काठमाडौँको टुँडिखेलमा चैत कृष्ण औंसीको दिन मनाइन्छ ।

यस जात्राको दिन बिशेष गरी नेपाली सेनाले घोडा चढी अश्व कला, अश्व दौड आदी प्रदर्शन गर्दछन् । परापूर्वकालमा टुँडिखेलको एउटा रुखमा बस्ने गुरुमापा भन्ने राक्षसले बालबालिकालाई खाने गर्दथ्यो ।

उक्त सहर बासीले राक्षसलाई मारे पनि राक्षसको प्रेतात्माले अनिष्ठ हुने डरले दैत्यको प्रेतात्मालाई घोडाको टापले कुल्चिएर जमिन माथी आउन नदिन घोडे जात्रा मनाउँन थालिएको धार्मिक बिश्वास आम नागरिक माथी छ ।

नेवारी समुदायले यस जात्रालाई महान पर्बको रुपमा मनाउँदै आएको पाइन्छ । नेवार समुदायले आज शिवजीको पूजा गर्ने, परम्परागत भेषभूषामा बाजागाजा सहित नाचगान गर्ने, बिबाहित चेलीपेटीलाई माइतिमा बोलाउने चलन छ ।

धार्मिक, सांस्कृतिक तथा सामाजिक महत्व बोकेको यस पर्बले नेवार सम्प्रादयको कला र कौशलताको बिकासमा ठुलो भूमिका खेलेको पाइन्छ । आज काठमाडौँको टुँडिखेलमा मानिसहरुको निकै चहलपहल देखिन्छ ।

लाखौँ मानिसको भिडभाडले टुँडिखेललाइ ढाकेको हुन्छ । देशका उच्च पदमा रहेका ब्यक्ति देखी लिएर साधरण ब्यक्ति समेत जात्रामा सामेल हुन्छन् । बिगतमा केही बासीहरुमा मात्र सिमित यस जात्रा हाल राष्ट्रिय स्तरमा फैलिन सफल भएको छ ।

बिहीबार फरेनहाइट ठमेलमा नेपाल प्रोफेसनल बक्सिङ कमिसनको तत्वावधानमा म्याक्स बक्सिङ प्रमोसनले आयोजना गरेको

च्याम्पियनसिपमा नेपालका बक्सर महेन्द्र चन्द ठकुरीले भारतका मुक्केबाज सुमित सिंहलाई अंकका आधारमा पराजित गरेका छन् ।
बंगलादेशका जोयनुल इस्लामले भने नेपालका अजित मगरलाई पराजित गराएका छन् ।

हाम्रो देशमा महाशीव रात्री पर्व फागुन कृष्ण पक्षको चतुर्दशीको दिन धुमधामका साथ मनाइन्छ । हिन्दु धर्मावलम्बीहरुले महाशिव रात्रीलाई महान पर्वको रुपमा लिने गर्दछन् ।

हिन्दु शात्रमा भगवान शिवलाई सबैभन्दा शक्तिशाली देवताको रुपमा लिइन्छ । भगवान शिवको नामबाट आजको दिन महाशिव रात्री रहन पुगेको अनुमान छ ।

आज बिशेष गरी भगवान शिवको चर्चा परिचर्चा गर्ने दिन भएकाले श्रद्धालु तथा भक्तजनहरुले भगवान शिवको गुणगान गाउने गर्दछन् ।

आज भगवान शिवको प्रत्येक मठ मन्दिरहरु सझाएर सुन्दर पारिएको हुन्छ । काठमाडौँको पशुपति मन्दिरमा केही दिन अघि देखि नै महाशिवरात्रीको तयारी गरिन्छ ।

आज पशुपति क्षेत्रमा भक्तजनहरुको निकै चहल पहल देखिन्छ । भिडभाडले पशुपति क्षेत्रलाई ढाकेको हुन्छ । पशुपति क्षेत्रको वरिपरि जतासुकै फूल मालाहरु वेचबिखन गर्न राखिएको हुन्छ ।

आज यहाँ ठूलो मेला लाग्ने भएकाले मानिसहरु टाढा टाढा बाट आउने गर्दछन् । आज अन्य दिन भन्दा पशुपति मन्दिर पृथक किसिमको देखिन्छ ।

शिव महापुराणका अनुसार आजको दिनमा भगवान शिवको ६४ ज्योतिलिङ्ग प्रकट भएको मानिन्छ । भगवान शिवलाई भोले शंकर, महादेव आदि नामले चिनिन्छ ।

महाशिव रात्री नेपालमा मात्र नभई छिमेकी मुलुक भारतमा पनि हर्षोल्लासका साथ मनाइन्छ । आज शुद्ध भई व्रत बसी जाग्राम बस्ने र दाउरा बाली धोनी लगाउने गरिन्छ ।

कतिपय मानिसले आज गाँजा, भाङ, धतुरो खाएर संकृतिको नाममा बिकृति समेत फैल्याउने गर्दछन् ।

आज फागुन महिनाको कृष्ण पक्षको दिन बिजया एकादशी व्रत बस्ने चलन परम्परादेखि नै चल्दै आएको मानिन्छ ।

सनातन सम्प्रादयमा बिजया एकादशीलाई अत्यन्त महत्वपूर्ण मानिन्छ ।

यस एकादशीको दिन व्रत बसेर बिशेष गरी भगवान बिष्णुको पूजा आर्चना गरी मौसम अनुसारको फलफूल पञ्चामृत आदि चढाइन्छ ।

भकदाल्य ऋषिको उपदेश अनुसार सबै भन्दा पहिला बिजया एकादशी व्रतको उपवास श्रीरामचन्द्रले गरेका थिए ।

यस एकादशीको व्रत लिएकाले श्रीरामचन्द्रले समुन्द्र पार गरी लेकाको राजा रावण माथि बिजय प्राप्त गरेका थिए ।

साथै महाभारतमा पाण्डव अनि त्रेतायुगमा भगवान रामलाई बिजया एकादशीको व्रतले बिजय हासिल गर्न शक्ति प्राप्त भएकाले यस एकादशीको व्रत बसेमा विजयको फल प्राप्त हुने धार्मिक आस्था रहेको छ ।

बिभिन्न शास्त्रमा उल्लेख भए अनुसार यस एकादशीको व्रत लिएमा भयावह बिपत्तिबाट पनि मुक्ति पाउन सकिन्छ भनिएकोे छ ।

पौष शुक्ल पूर्णिमाको दिनबाट सुरुवात गरिएको एक महिने श्री स्वस्थानी व्रत तथा कथा बाचन आजबाट समापन हुँदैछ ।

आजको दिनबाट स्वस्थानी माताको पुस्तक एक बर्षको लागि थन्काइन्छ । आज १०८ जनै १०८ पान १०८ सुपारी १०८ फूल १०८ रोटी अक्षयता, फलफूल, धुप, नैवेद, बत्ती, श्रीखण्ड, रक्तचन्दन, सिन्दुर, बस्त्र अनि भेटी चडाई आफूले गरेको कामना सफल होस् भनी स्वस्थानी मातालाई अर्ध दिइन्छ ।

स्वस्थानी व्रत समाप्तीको दिन पनि धार्मिक स्थलहरुमा मेला लाग्ने गर्दछ । बिशेष गरी आज बिहानै देखि साँखुको शालीनदीमा भक्तजनहरुको घुइँचो लाग्ने गर्छ ।

भक्तजनहरुले श्री स्वस्थानी माताको पूजा आरधना गर्ने, रात भरी जाग्राम बसी रमाइलो गर्ने, घर परिवार, आफन्तजन, अनि छरछिमेक जम्मा भएर शाकाहारी खानेकुरा खाने, कन्या केटीहरुलाई टिका लगाई दक्षीणा दिने चलन छ ।

बिशेष गरी स्वस्थानी व्रत सामुहिक रुपमा समापन गर्नु अत्यन्त सुभ मानिन्छ ।

पशुपति क्षेत्रमा रहेका फूल प्रसाद बिक्री गर्ने पसल व्यबस्थित गर्न संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयनमन्त्री प्रेमबहादुर आलेले निर्देशन दिएका छन् ।

सोमबार मन्त्रालयमा पशुपति क्षेत्र विकास कोषका पदाधिकारी तथा सम्बन्धित सरोकारवालाहरुसँग छलफल भएको थियो ।

उक्त छलफलमा फूल प्रसाद बिक्री बितरण गर्ने ठाउँ साँगुरो भएको तथा पशुपति क्षेत्रमा आउने भक्तजनहरुलाई पनि समस्या परेकाले उक्त पसलहरुलाई व्यबस्थि गर्न मन्त्री आलेले आग्रह गरेका हुन् ।

साथै नेपाली कांग्रेसका महामन्त्री गगनकुमार थापाले भने ‘पर्यटन मन्त्रीको पहलमा तपाईंहरुको व्यापार गर्ने ठाउँको व्यवस्था हुँदैछ, अनेकौँ बहाना गरेर बखेडा नगर्नुस्, आपसी सहमतिमा आफ्नो व्यापार गर्ने ठाउँ रोज्नुस् ।’

महाभारत काल देखि नै धार्मिक दृष्टिकोणले अत्यन्त महत्व बोकेको भीमा एकादशी माघ शुक्ल पक्ष तिथिमा पर्दछ । यसलाई जया एकादशी पनि भनिन्छ । शास्त्रमा उल्लेख भए अनुसार भीमा एकादशीको ब्रत बसेमा मनुष्यले भोग र मोक्ष प्राप्त गर्छन् ।

यस एकादशीको दिन धुप, दिप, तथा नैवेदले भगवान बिष्णुको पूजा आराधना गरिन्छ । रात्री जाग्राम बसी बिष्णुको किर्तन गर्ने पनि चलन छ । सुनसरीको बराह क्षेत्रमा आज भक्तजनहरुकोे भिडभाड हुने गर्दछ ।

पौराणीक कथामा उल्लेख भए अनुसार कुन्ती पुत्र भीमले यस ब्रत बसेको कारणले यस एकादशीको नाम भिमा एकादशी बन्न पुगेको हो । यस एकादशीको ब्रत बसेमा सुनको चोरी, सुरापान, ब्रम्ह हत्या, जस्ता पापहरुबाट समेत मुक्त भई पुण्य प्राप्त हुने धार्मिक बिश्वास छ ।

काठमाडौं । कोरोना भाइरसको तेस्रो लहरका कारण माघ पहिलो सातादेखि बन्द रहेको पशुपतिनाथ मन्दिर माघ २८ गते ९शुक्रबार०देखि खुला हुने भएको छ । विश्वस्वास्थ्य संगठन र नेपाल सरकारले जारी गरेको स्वास्थ्य मापदण्ड पालना गरेर शुक्रबारदेखि मन्दिर खुला गर्न लागिएको पशुपति क्षेत्र विकास कोषका सदस्य सचिव डा। मिलनकुमार थापाले जानकारी दिए ।जिल्ला प्रशासन कार्यालय काठमाडौंको माघ २३ गतेको आदेशमा मठ, मन्दिर, मस्जिद, गुम्बा, चर्चलगायतका स्थलमा जनस्वास्थ्य मापदण्ड पालना गरी एक पटकमा ५० जनाभन्दा बढी नहुने गरी पूजा, ध्यान वा प्रार्थना गर्न सकिने उल्लेख छ ।